كارگاه‌هاي آموزش دستورنامه رابرت (كادرها)

الزامات اساسنامه «کانون اصلی»‌

۱۵ مرداد ۱۴۰۵
پنج شنبه 6 اوت 2026 بوسيله‌ى گروه نویسندگان

در بیست‌و‌سومین نشست گروه بنیان‌گذارن کانون اصلی که عصر روز چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ (۱۲۰مین سالروز صدور فرمان مشروطیت) در دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادرها) برگزار شد، داود حسین مخبر کمیته تدوین پیش‌نویس اساسنامه کانون در دست تأسیس، پیش‌نویس جدیدی از اساسنامه را به حاضران در نشست تقدیم کرد و توضیح داد که این پیش‌نیوس با پیش‌نویسی قبلی چه تفاوت‌هایی دارد و چرا این پیش‌نویس برای هدفی که کانون اصلی برای آن تشکیل می‌شود، مناسب تر است.

خاطر نشان می‌شود در کارگاه‌های آشنایی مقدماتی با سواد دموکراسی (دستورنامه رابرت) که در دفتر کادرها برگزار می‌شود، معمولاً، تأسیس و اداره یک انجمن براساس این قواعد تمرین می‌شود و کارورزان ضمن آشنایی نسبی با قواعد ادراه مجامع تصمیم‌گیری، با قواعد ناظر بر تأسیس و اداره انواع جامعه/انجمن/سازمان هم آشنا می‌شوند.

در برخی از این کارگاه‌ها، این پیشنهاد به تصویب می‌رسد که انجمنی که به این ترتیب و به صورت تمرینی تأسیس شده است، به فعالیت خود ادامه بدهد. هدف از تأسیس کانون اصلی، ایجاد فرایندی است که طی آن، این انجمن‌ها مهارت تشکیل کنوانسیون را هم تجربه کنند، که متأسفانه، قواعد اختصاصی آن‌ها برای فعالان اجتماعی سیاسی کم‌تر شناخته شده است و نحوه تشکیل کنوانسیون را با تشکیل جامعه/انجمن خلط می‌کنند.

اما از آنجا که هدف غائی از ترویج قواعد دمو‌کراسی ارتقای مهارت ساخت جوامع مردم خودقانون‌گذار (دموکراسی حقیقی) و اصلاح نظام سیاسی براساس موازین دموکراسی است، لازم است که متناظر با هر ساختار مستقر، یک انجمن هم تأسیس شود که هدف اختصاصی‌اش، تأمین مدیریت فرایند بازآفرینی ساختار متناظر براساس موازین دموکراسی باشد.

اما از آنجا که مجموعه‌ی ساختارهایی که نظام‌ سیاسی هر ملت را شکل می‌دهد، باید ذیل قانون عام پارلمانی بازآفرینی شود تا انسجام و هماهنگی اجزای آن تضمین شود، جامعه/انجمن/سازمان‌هایی نیز که با هدف بازآفرینی ساختارهای مشخص تأسیس می‌شوند، باید در یک کنوانسیون متشکل شوند تا مجموعه برنامه‌های آن‌‌ها در یک هماهنگی فراگیر تدوین شود و به اجرا در آید. هدف از تأسیس کانون اصلی هم همین است.

گفتنی است که برای تأسیس کانون اصلی، لازم است یک گروه کوچک به عنوان «گروه حامیان» تشکیل شود و پس از تدوین اسناد مورد نیاز نسبت به برگزاری «کنوانسیون مؤسس» متشکل از نمایندگان جوامع تشکیل‌دهنده کانون اصلی اقدام کند.

بدیهی است که جوامع تشکیل‌دهنده کانون اصلی باید خصوصیاتی داشته باشند که در پیش‌نویس اساسنامه ذکر شده است. از همین رو، یکی از مسؤلیت‌های گروه حامیان کانون اصلی باید تلاش برای ارتقای مهارت‌های جوامع تشکیل دهنده باشد تا شایستگی عضویت در کنوانسیون مؤسس کانون اصلی را بیابند. به همین خاطر، فرایند تأسیس کانون اصلی فرایندی ادامه‌دار است و در چارچوب «تجربه یک جهش فرهنگی» قرار می‌گیرد. و منظور از «جهش فرهنگی» مجموعه تلاش‌های فعالان سیاسی/اجتماعی است که به نحوی با قواعد دستورنامه آشنا شده‌اند و پیش‌ شرط ساخت یک نظام سیاسی مطلوب (مردم خودقانون‌گذار= دموکراسی حقیقی) را ارتقای مهارت ساخت چنین جوامعی می‌دانند و معتقدند قواعد دستورنامه این مهارت را در اختیار ملت ایران قرار می‌دهد، و به همین دلیل، برای ترویج این قواعد در میان انواع مجامع تصمیم‌گیری از هیچ کوششی دریغ نمی‌ورزند.

برای اطلاع بیشتر از تاریخچه کانون اصلی (قبلا، انجمن اصلی) اینجا را کلیک کنید.

در ادامه متن نسخه جدید پیش‌نویس اساسنامه در دست تأسیس «کانون اصلی»، که باید در کنوانسیون مؤسس کانون اصلی به تصویب برسد، تقدیم می‌شود:‌

پیش‌نویس اساسنامه

کانون اصلی

(نام موقت)

ماده یک: نام

نام این سازمان «کانون اصلی» است و در این سند «کانون» نامیده می‌شود.

ماده دو: هدف

هدف کانون مدیریت فرایند گذار به جوامع مردم‌ خودقانون‌گذار (دموکراسی حقیقی) از طریق ایجاد هماهنگی و تسهیل همکاری میان جوامع تشکیل‌دهنده برای ارتقای مهارت ساخت جوامع مردم خودقانون‌گذار براساس آموزه‌های دستورنامه رابرت است.

ماده سه: جوامع تشکیل دهنده

۳. ۱ . شرایط جوامع تشکیل‌دهنده
جوامع تشکیل‌دهنده کانون اصلی عبارت‌اند از:
۳. ۱. ۱. تمام جامعه/انجمن/سازمان‌هایی که در چارچوب فعالیت‌های دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادرها) تأسیس شده و اداره می‌شوند، و کتاب دستورنامه رابرت را به عنوان مرجع پارلمانی خود برگزیده‌‌اند و درخواست پیوستن آن‌ها، مطابق مقررات این اساسنامه، از سوی کانون اصلی پذیرفته شده باشد.
۳. ۱. ۲. آن دسته از جامعه/انجمن/سازمان‌هایی که خارج از چارچوب فعالیت‌های دفتر کادرها تأسیس شده‌اند، اما فرایند بازآفرینی بر اساس قواعد دستورنامه رابرت را در چارچوب فعالیت‌های دفتر کادرها طی کرده و کتاب دستورنامه رابرت را به عنوان مرجع پارلمانی خود برگزیده باشند و درخواست پیوستن آن‌ها، مطابق مقررات این اساسنامه، از سوی کانون اصلی پذیرفته شده باشد.
۳. ۱. ۳. دست‌کم ۵ عضو داشته باشند.
۳. ۲ .رویه پذیرش
۳. ۲. ۱.تقاضای کتبی عضویت در کانون با امضای عالی‌ترین مقام جامعه/انجمن/سازمانِ متقاضی عضویت همراه با اسناد زیر به دبیر کانون ارایه می‌شود:‌
۳. ۲. ۲ کپی اساسنامه جامعه متقاضی عضویت
۳. ۲. ۳. کپی صورتجلسه‌ای که پیشنهاد عضویت در کانون در آن مطرح شده و به تصویب رسیده باشد.
۳. ۲. ۴. گواهی شرکت در فرایند بازآفرینی در چارچوب فعالیت‌های دفتر کادرها (برای آن دسته از جامعه/انجمن/سازمان‌هایی که خارج از این چارچوب تأسیس شده باشند).
۳. ۲. ۵. دبیر کانون این اسناد را در نخستین نشست هیئت امنای کانون مطرح می‌کند.
۳. ۲. ۶. با تصویب هیئت امنای کانون،‌جامعه/انجمن/سازمان متقاضیِ عضویت، پس از پرداخت هزینه ورودی، عضو کانون محسوب می‌شود.
۳. ۳. حقوق
۳. ۳. ۱. جوامع تشکیل‌دهنده کانون حق دارند از طریق هیئت نمایندگی خود در فرایند اخذ تصمیمات و رهبری کانون مشارکت کنند.
۳. ۳. ۲. جوامع تشکیل‌دهنده کانون مستقل هستند و حق دارند مصوبات کانون را در صورت تأیید مجامع خود به اجرا در آورند.
۳. ۳. ۳. جوامع تشکیل‌دهنده کانون حق دارند هر گاه که تمایل داشتند نسبت به استعفا از کانون اقدام کنند. استعفای آنان طبق مقررات مندرج در این اساسنامه پذیرفته خواهد شد.
۳. ۴. تکالیف
۳. ۴. ۱. جوامع تشکیل‌دهنده مکلف هستند در حد توان خود در راستای تحقق هدف کانون تلاش کنند و در این زمینه به کانون پاسخگو خواهند بود.
۳. ۴. ۲. جوامع تشکیل‌دهنده مکلف هستند طبق اساسنامه و مرجع پارلمانی خود رفتار کنند.
۳. ۵. خاتمه عضویت
عضویت جوامع تشکیل‌دهنده کانون طبق رویه‌های زیر خاتمه می‌یابد:
۳. ۵. ۱. ارایه تقاضای استعفای مکتوب به دبیرکل کانون. این تقاضا در نخستین نشست هیئت امنای کانون مطرح و در صورتی که جامعه متقاضی عضویت هزینه عضویت خود را تا آن زمان پرداخت کرده باشد، استعفای وی پذیرفته خواهد شد.
۳. ۵. ۲. عدم پرداخت حق عضویت. عضویت جامعه/انجمن/سازمان تشکیل‌دهنده کانون در صورتی که هزینه عضویت خود را پرداخت نکند، و به تذکرات دبیر کانون توجه نداشته باشد، پس از تصویب هیئت امنای کانون خاتمه خواهد یافت. عضویت مجدد آن، پس از پرداخت بدهی‌ها بلامانع خواهد بود.

ماده چهار: مجمع نمایندگان

۴. ۱. ترکیب
۴. ۱. ۱. اعضای مجمع نمایندگان عبارتند از:
۴. ۱. ۱. ۱. افرادی است که از سوی جوامع تشکیل‌دهنده کانون به عنوان نماینده دارای اختیار معرفی می‌شوند.
۴. ۱. ۱. ۲. مسؤلان کانون و مسؤلان کمیته‌‌ اعتبارنامه‌ها، کمیته قواعد و قطعنامه‌ها، و کمیته برنامه‌ریزی مجمع نمایندگان (در صورتی که نماینده نباشند اما برای انجام این مسؤلیت‌ها انتخاب شده باشند.)
۴. ۱. ۲. هر جامعه تشکیل‌دهنده یک نفر را به عنوان نماینده و یک نفر را به عنوان نماینده جانشین به دبیرکل کانون معرفی می‌کند. شرایط انتخاب نمایندگان جامعه/انجمن/سازما‌ن -‌های تشکیل‌دهنده و روش رأی دادن به موضوعات مختلف را اساسنامه هر جامعه تشکیل‌دهنده تعیین می‌کند.
۴. ۱. ۳. اگر تعداد اعضای یک جامعه تشکیل‌دهنده بیش از ۵ نفر باشد، به ازای هر ۵ نفر اضافی (یا کسر بزرگ‌تر این رقم) می‌تواند یک نماینده و یک جانشین نماینده اضافی معرفی کند.
۴. ۱. ۴. اعضای جوامع تشکیل‌دهنده در صورت تمایل می‌توانند به صورت مهمان در اجلاس‌های مجمع نمایندگان شرکت کنند. این افراد حق دادن پیشنهاد و شرکت در مذاکرات را خواهند داشت اما فقط اعضای مجمع نمایندگان حق رأي خواهند داشت.
۴. ۱. ۵. آن دسته از اعضای جوامع تشکیل‌دهنده که مایل باشند می‌توانند به صورت الکترونیکی به عنوان ناظر شرکت کنند اما حق شرکت در مذاکرات را ندارند.
۲.۴. انواع اجلاس‌ها و رویه برگزاری آن‌ها
۴. ۲. ۱. اجلاس‌های عادی مجمع نمایندگان کانون، دومین چهارشنبه‌ی سومین ماه هر فصل به صورت حضوری برگزار خواهد شد.
۴. ۲. ۲. در صورت نیاز، مجمع ویژه، به تقاضای هیئت مدیره و برای رسیدگی به موضوعات خاص فراخوان خواهد شد.
۴. ۲. ۳. اجلاس ماه اسفند به عنوان اجلاس سالانه کانون محسوب می‌شود که در آن، علاوه بر امور معمول، مسؤلان کانون انتخاب می‌شوند و گزارش مسؤلان ارایه و تصویب می‌شود.
۴. ۲. ۴. فراخوان ‌اجلاس‌ها را کمیته تدوین برنامه مجمع نمایندگان دست کم یک هفته قبل از موعد مقرر، همراه با سایر اسناد مورد نیاز همان اجلاس و به روش مورد توافق به اطلاع دبیران جوامع عضو کانون خواهد رساند.
۴. ۲. ۵. مجمع نمایندگان با حضور بیش از نیمی از نمایندگانی که در کمیته اعبتارنامه‌ها ثبت‌نام کرده باشند حاصل خواهد شد.
۴. ۲. ۶. در صورت غیبت نمایندگان ثبت‌نام شده، جانشین آنان به عنوان عضو صاحب رأی در صحن حضور خواهد یافت.
۴. ۳. اختیارات و وظایف
۴. ۳. ۱. مجمع نمایندگان رکن اصلی تصمیم‌گیری کانون است و از جمله وظیفه دارد:‌
۴. ۳. ۱. ۱. هزینه ورودی و عضویت جوامع تشکیل‌دهنده را تعیین کنند؛
۴. ۳. ۱. ۲. اصلاحات اساسنامه را طبق رویه مندرج در این اساسنامه به تصویب برساند؛
۴. ۳. ۱. ۳. در صورت لزوم نسبت به تفسیر اساسنامه اقدام کند؛
۴. ۳. ۱. ۴. مسؤلان کانون را انتخاب کند و فعالیت‌های آنان را نظارت و ارزیابی کند؛
۴. ۳. ۱. ۵. در صورت طرح شکایت از رفتار غیراخلاقی اعضای جوامع تشکیل‌دهنده، طبق رویه‌های مندرج در فصل بیستم مرجع پارلمانی خود اقدام کند و حکم نهایی را صادر کند.
۴. ۳. ۱. ۶. برنامه و بودجه سالانه کانون را به تصویب رساند؛

ماده پنج: مسؤلان

۵. ۱. مسؤلان کانون و وظایف آنان
۵. ۱. ۱. مسؤلان کانون عبارتند از: ۱)‌ دبیرکل، ۲) مدیر جلسات، ۳) دبیر جلسات، ۴) خزانه‌دار
۵. ۱. ۲. این مسؤلان وظایف خود را طبق مصوبات کانون و نیز قواعد مندرج در مرجع پارلمانی کانون انجام خواهند داد و در برابر کانون پاسخگو خواهند بود.
۵. ۱. ۳. دبیرکل مسؤلیت سازماندهی به دبیرخانه و مدیریت امور آن‌ و نظارت بر اجرای مصوبات کانون را بر عهده دارد و در فاصله نشست‌های مجمع نمایندگان موظف است برای تحقق هدف‌ کانون با کمک کارکنان دبیرخانه و مجامع تشکیل‌دهنده کانون تلاش کند. وی به مجمع نمایندگان پاسخگو خواهد بود.
۵. ۲. مدت مسؤلیت و روش معرفی و انتخاب مسؤلان
۵. ۲. ۱. هر یک از مسؤلان کانون به مدت یک سال یا تا انتخاب جانشین خدمت خواهند کرد. انتخاب دوباره آنان بلامانع است، اما هیچ مسؤلی نمی‌تواند بیش از دو دوره متوالی نامزد شود.
۵. ۲. ۲. مسؤلان از سوی افراد دارای حق رأی حاضر در اجلاس سالانه معرفی خواهند شد. انتخاب آنان با برگه خواهد بود، مگر آنکه برای یک سمت بیش از یک نامزد معرفی نشده باشد.
۵. ۲. ۳. مسؤلان منتخب،‌مسؤلیت خود را پس از خاتمه همان اجلاسی که در آن انتخاب شده‌اند، برعهده خواهند گرفت.
۵. ۴.۲. مسؤلان کانون در قبال وظایف خود به مجمع نمایندگان پاسخگو خواهند بود.

ماده شش: هیئت مدیره

۶. ۱. ترکیب
۶. ۱. ۱. هیئت مدیره کانون مرکب است از مسؤلان کانون و مسؤلان کمیته‌های برنامه‌ریزی، قطنعنامه‌ها و قواعد اجرایی، و اعبتارنامه‌ها
۶. ۲. نشست‌ها
۶. ۲. ۱. در فاصله اجلاس‌های مجمع نمایندگان، هیئت مدیره هر دو هفته یک بار نشست برگزار خواهد کرد.
۶. ۳. اختیارات و وظایف
۶. ۳. ۱. هیئت مدیره وظیفه دارد در چارچوب اسناد کانون هر اقدام لازم برای تحقق هدف کانون را انجام دهد.
۶. ۳. ۲. هیئت مدیره وظیفه دارد تمام اسناد و قطعنامه‌هایی را که مستلزم تصویب مجمع نمایندگان است، آماده سازد و پیش از برگزاری مجمع، همراه با فراخوان در اختیار نمایندگانی که قرار است در اجلاس مجمع نمایندگان شرکت کنند، قرار دهد.
۳.۶. ۳. تدوین پیش‌نویس برنامه و بودجه سالانه، تدوین راه‌نقشه عملیاتی سال آتی براساس برنامه استراتژیک،‌ تدوین پیش‌نویس اصلاح اساسنامه و سایر اموری که برای تحقق هدف کانون باید انجام شوند، تدوین و برای تصویب به مجمع نمایندگان ارایه دهد.
۶. ۳. ۴. هیئت مدیره اختیار دارد در صورت نیاز، قطعنامه‌هایی در چارچوب اصول و اسناد و مصوبات کانون تدوین کند و با امضای هیئت مدیره منتشر کند.
۶. ۳. ۵. هیئت مدیره وظیفه دارد در نخستین نشست خود آئين‌نامه خود را، در چارچوب مقررات این اساسنامه و مرجع پارلمانی تدوین کند و به تصویب برساند.

ماده هفت: کمیته‌ها

۷. ۱. کمیته‌های دائمی
۷. ۱. ۱. سه کمیته اعتبارنامه‌ها، برنامه‌ریزی و قطعنامه‌ها و قواعد اجرایی، که برای سازماندهی به اجلاس‌های مجمع نمایندگان سازماندهی می‌شوند،‌کمیته‌های دائمی هستند.
۷. ۱. ۲. مسؤلان این کمیته‌ها از سوی مجمع نمایندگان انتخاب می‌شوند و مسولیت‌های مشخص شده در فصل نوزده مرجع پارلمانی را، حتی‌المقدور طبق مقررات مندرج در مرجع پارلمانی بر عهده خواهد داشت.
۷. ۲. کمیته‌های موقت
۷. ۲. ۱. به هیئت مدیره کانون اختیار داده می‌شود با دعوت از افراد علاقمند نسبت به انتصاب هر تعداد کمیته موقت مورد نیاز برای اجرای تصمیم‌های مشخص اقدام کند.

ماده هشت:‌مرجع پارلمانی

ویرایش دوازدهم کتاب دستورنامه رابرت مرجع پارلمانی کانون است و قواعد مندرج در آن، هرجا کاربرد داشته باشد و با اساسنامه و سایر مصوبات کانون مغایرت نداشته باشد،‌لازم‌الاجرا خواهد بود

ماده نه‌: اصلاح اساسنامه

مفاد اساسنامه کانون با اخطار قبلی و در هر اجلاس مجمع نمایندگان که به روش مورد توافق فراخوان شده و به نصاب رسیده باشد، با موافقت دوسوم آرای مأخوذه اصلاح شود.


پذيرش | تماس | نقشه‌ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 117 / 1280775

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت اخبار ساخت جوامع مردم خودقانون‌‌گذار   پيگيرى فعاليت سايت کانون اصلی   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 3.0.17 + AHUNTSIC

Creative Commons License