حلقه‌های هم‌اندیشی

یکی از هدف‌های دفتر کارگاه‌های آموزش دستورنامه رابرت (دفتر کادرها) ارتقای مهارت ساخت جوامع دموکراتیک در میان هموطنان بوده است. منظور از جوامع دموکراتیک انواع جامعه/انجمن/سازمان‌هایی است که با مشارکت کارورزان علاقنمدان برای تحقق هدف‌های گوناگون براساس قواعد دموکراسی (به روایت دستورنامه رابرت) در دفتر کادرها تأسیس و اداره می‌شوند. از این منظر، سومین نشست «حلقه هم‌اندیشی پویش» که عصر روز جمعه ۲۷ شهریور ۱۴۰۵ در دفتر کادرها برگزار شد، تجربه‌ای دیگر در امر سازماندهی به جوامع دموکراتیک بود.

خاطر نشان می‌شود؛ از نخسیتن کارگاه آموزش قواعد دستورنامه رابرت که ساعت ۷ صبح روز یکشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۱ در سالن هیئت مدیره انجمن شرکت‌های ساختمانی تهران برگزار شد، تا سومین نشست حلقه هم‌اندیشی پویش، حدود ۲۲۵۰ کارگاه آموزش این قواعد در دفتر کادرها برگزار شده است (هر هفته به طور متوسط ۳ کارگاه)، و بدون اغراق می‌توان ادعا کرد که برگزاری هر یک از این کارگاه‌های منحصر به فرد، انبوهی از تجربه‌های مبادله فرهنگی را فراهم آورده است که، امید می‌رود، درس‌های آن‌ها در قالب کتابی با عنوان «راهنمای سازماندهی به جوامع دموکراتیک» در اختیار علاقمندان گذاشته شود.

در حال حاضر، علاقمندانی که نسبت به تأسیس انواع جامعه/انجمن/سازمان اقدام می‌کنند، معمولاً باید به نهادهای حاکمیتی مربوطه مراجعه کنند که علاوه بر موانع سیاسی/امنیتی، انبوهی از موانع ادرای و بوروکراتیک را در برابر آنان قرار می‌دهند. این علاقمندان، از جمله باید جاهای خالی یک اساسنامه تیپ را پر کنند، اما در عمل، طبق عادات و رویه‌های جاری رفتار می‌کنند که نتیجه‌اش استمرار وضع موجود است: هزاران جامعه/انجمن/سازمان‌ به اصطلاح مدرنی که در عمل به روش‌های سنتی و هیئتی اداره می‌شوند و وضعیت آشوب/استبداد در تمام جوامع شبه‌مدارن ادامه می‌یابد.

دفتر کادرها، از نخستین سال‌های فعالیت خود کوشیده است تا از طریق تجربه، بهترین روش‌های به کارگیری قواعد تشریح شده در کتاب دستورنامه رابرت برای تأسیس و اداره انواع جوامع دموکراتیک در فرهنگ ایران را کشف کند. از این منظر، برگزاری هر کارگاه، یک آزمایشگاه برای تحقیق و توسعه‌ی ساخت جوامع دموکراتیک در ایران امروز بوده است. نتیجه؟

گزارشی که در ادامه می‌آید، تجربه سازماندهی به «حلقه هم‌اندیشی پویش» را به صورت مختصر روایت می‌کند:‌

مضمون اصلی ایده راه‌اندازی «حلقه‌های هم‌اندیشی دوستان» این است که آن گروه از فعالان اجتماعی که به هر نحو با قواعد ساخت جوامع مردم‌ خودقانون‌گذار (دموکراسی حقیقی) آشنا شده‌اند، و در عین‌حال، در میان دوستان خود آن اندازه اعتبار و نفوذ دارند که بتوانند با دعوت از آنان حلقه‌ای برای هم‌اندیشی تشکیل دهند، آستین همت بالا بزنند و نسبت به تشکیل چنین حلقه‌هایی اقدام کنند.

هدف ضمنی از تشکیل این حلقه‌ها، ترویج قواعد و ارتقای مهارت ساخت جوامع مردم خودقانون‌گذار است که انتظار می‌رود به مرور به یک جهش فرهنگی در کشور منجر شود و خواهد شد. اما هدف اختصاصی هر حلقه، از طریق هم‌اندیشی خلق خواهد شد.

گفتنی است که تا کنون، دفتر کادرها با ارسال دعوتنامه به آن گروه از فعالان اجتماعی که انتظار می‌رود از این ایده استقبال کنند، از آنان دعوت کرده است تا نسبت به تشکیل حقله‌های هم‌اندیشی اقدام کنند. اما آقای شهریار رشید علیپور از جمله کسانی است که مدت‌ها پیش از آن نامه، در فکر تشکیل حلقه‌های هم‌اندیشی با مشارکت دوستان خود بود و در واقع فعالیت‌های او الهام‌بخش ایده «حلقه‌های ‌هم‌اندیشی دوستان» بوده است.

به نظر می رسد یکی از عمده‌ترین نقاط قوت حلقه‌های هم‌اندیشی، اگر شکل بگیرند، اعتمادی است که اعضای این حلقه‌ها به یکدیگر دارند و این اعتماد سرمایه‌ اجتماعی این حلقه‌هاست که در طول عمر آنان تشکیل شده است.

گردهمایی دوستان برای سازمان‌ دادن به خود در چارچوب قواعد ساخت جوامع مردم خودقانون‌گذار (به روایت دستورنامه رابرت) موفقیت این سازمان‌ها را تضمین خواهد کرد، چرا که این قواعد، به اخلاقی‌ترین و محترمانه‌ترین روش‌های ممکن، هر نوع اختلاف عقیده، و منافع را مدیریت خواهد کرد.

نخستین نشست حلقه هم‌اندیشی یاران شهریار (نام موقت) عصر روز سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ در دفتر کادرها برگزار شد. گزارش این نشست روز شنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ در گروه الکترونیکی «تدارک تأسیس کانون اصلی» در سکوی بله منتشر شد. این گزارش در ادامه نقل می‌شود:‌